Welke docentstrategieën bevorderen de concentratie van leerlingen?
Concentratie is essentieel voor leren en presteren op school. Maar omdat de concentratiemodus energie kost, kunnen leerlingen deze maar beperkte tijd vasthouden. Met vijf strategieën kun je als docent de concentratie van leerlingen bevorderen: (1) Zorg voor goede ventilatie en een aangename temperatuur in het lokaal. (2) Bied leerlingen kansen op succeservaringen. (3) Wees alert op mogelijke afleidingen. (4) Zorg voor lesactiviteiten die leerlingen activeren. (5) Investeer in een positieve sfeer in de klas en een goede relatie met leerlingen.
Concentratie is het vermogen om langere tijd je aandacht bij doelgerichte activiteiten te houden (Slattery et al., 2022). Het is essentieel voor succesvol leren en goede schoolprestaties (Ziane et al., in druk). Een emotie of een beloning kan leerlingen in de concentratiemodus brengen (Slattery et al., 2022; Ziane et al., in druk). In het eerste geval gebeurt er iets wat emotie bij leerlingen oproept, waarna ze hun aandacht richten. Denk bijvoorbeeld aan een leuke of interessante anekdote die de docent vertelt. In het tweede geval signaleren leerlingen dat ze een beloning kunnen verdienen. Dat kan van alles zijn. Bijvoorbeeld een kans op een succeservaring: een goede score, een compliment van de docent of een trots gevoel. Maar iets negatiefs voorkomen kan ook een beloning zijn, zoals straf of een situatie die schaamte oproept.
Concentratie kan afnemen door vermoeidheid, hersenprocessen of veel taken tegelijk
Omdat de concentratiemodus energie kost, kunnen leerlingen deze maar beperkte tijd vasthouden. Hoelang precies, is niet duidelijk. Voor het wijdverbreide idee dat leerlingen ongeveer 10-15 minuten geconcentreerd kunnen blijven, is bijvoorbeeld geen overtuigend wetenschappelijk bewijs (Bradbury, 2016; Wilson & Korn, 2007). Concentratie kan onder andere afnemen door mentale vermoeidheid, natuurlijke schommelingen in hersenprocessen, of door te veel of te complexe taken tegelijk (Ziane et al., in druk). Zodra de concentratie van leerlingen wegebt, beginnen hun gedachten af te dwalen. Bij kinderen gebeurt dat tijdens een leertaak ongeveer 20-25 procent van de tijd (Keulers & Jonkman, 2019). Bij volwassenen zelfs 30-50 procent van de tijd (Killingworth & Gilbert, 2010). Afdwalen is dus een heel normaal verschijnsel.
Docentstrategieën om de concentratie van leerlingen in de klas te bevorderen
Als docent kun je op verschillende manieren de concentratie van leerlingen in de klas bevorderen en zorgen dat leerlingen hun concentratie niet verliezen. In het volledige Kennisrotonde antwoord bespreken we een aantal strategieën:
Lees het hele antwoord op Kennisrotonde.nl
>> Heb je zelf ook een vraag die je graag met kennis uit wetenschappelijk onderzoek beantwoord ziet? Stel hem dan aan de Kennisrotonde.